Ooievaars in Overijssel
Afgelopen week was ik aan het vogelen bij de Zunasche Heide (Rijssen) waar een groep van 26 Ooievaars op gemaaid hooiland druk foerageerde. Thuis op de computer zag ik dat dit jaar, met zo veel muizen, wel een heel goed jaar voor Ooievaars is geweest. Ik realiseerde me des te meer dat Overijsel een van de vier hotspotprovincies is, met als belangrijkste gebieden de Wieden, de IJsselvallei tussen Deventer en Zwolle, omgeving De Wijk en Meppel en het Dinkeldal in Twente. In onderstaande grafiek het beeld van Overijssel sinds 1990.
Ontwikkelingen in de afgelopen honderd jaar
In 1910 waren er in Nederland nog 2.500 ooievaarsnesten. Dat aantal daalde tot nog maar één nest in Grafhorst in 1982. Oorzaken voor deze enorme terugval waren de intensivering van de landbouw, het gebruik van pesticiden, de plezierjacht in Frankrijk en Italië en jacht in Afrika (voedselvoorziening). Ondertussen was Vogelbescherming in 1969 al begonnen met een herintroductieproject. In Gorssel (’t Zand) en De Wijk (De Lokkerij), allebei net op de provinciegrens van Overijssel zijn toen ‘’ooievaarsbuitenstations’’ opgezet. Die herintroductie en ooievaarstations zijn heel succesvol gebleken. In 2025 waren er 1.900 tot 2.200 bezette nesten, waarvan 10 á 15 procent in Overijssel gelegen. De ondersteunende maatregelen zijn daarom stopgezet. Zie hieronder de grafiek van de aantalsontwikkeling van de Ooievaar in Nederland.
Van alle ooievaars overwintert 35% in Nederland. De rest gaat onder andere naar Spanje, Portugal, of Afrika. In het zuiden van Europa leven ze op vuilnisbelten waar ze hun maag vullen met muizen, insecten en ratten. Vanwege het grote succes van de afgelopen herintroductiemaatregelen adviseert STORK terughoudend te zijn met het plaatsen van nieuwe kunstnesten in verband met de grote druk op andere zeldzame diersoorten. We zijn in ieder geval terug op het niveau van honderd jaar geleden.
Huub ter Haar, Districtscoördinator Overijssel-West
