Meer leren over de roep van de Steenuil
Kiewen, kekkeren, blazen, mauwen: Steenuilen brengen een groot scala aan geluiden ten gehore. Uit onderzoek blijkt dat er minstens 22 verschillende geluiden op het repertoire staan, met elk een eigen betekenis. Zo is het geluid van een alleenstaand mannetje anders dan dat van een uitgevlogen jong dat nog in het territorium van zijn ouders rondhangt.
In het project De roep van de Steenuil hopen we tijdens het Jaar van de Steenuil meer te leren over de betekenis van steenuilgeluiden en het gedrag van de soort. Met de analyse van geluiden kunnen we onder meer bepalen hoe lang uitgevlogen jongen hoorbaar blijven binnen het territorium van hun ouders, een vraag die tot nu toe nog onvoldoende is beantwoord. Op een bepaald moment verlaten ze dit territorium, maar het is onbekend wanneer precies. Dit is een kwetsbare periode voor de jonge Steenuil. Bij een lagere voedselbeschikbaarheid ontstaat namelijk concurrentie tussen juveniele en adulte Steenuilen, meestal ten nadele van de jongen. Bovendien voeren de ouders hun jongen mogelijk minder lang na uitvliegen.
Geluiden benoemen
Bij veel nestkasten hangt dit jaar een Birdweather PUC. Deze apparaten nemen geluiden op en sturen deze live door naar birdweather.com, waar BirdNET – een op algoritmen gebaseerd systeem – ze analyseert en op naam brengt. BirdNET kan bij de juiste instellingen geluiden van een Steenuil goed herkennen (al zit het algoritme er ook wel eens naast). Het algoritme geeft alleen niet aan om wélk soort geluid het gaat. Hiervoor is de hulp van vrijwilligers hard nodig.
In een speciaal online portaal van het project De roep van de Steenuil kan iedereen het hele jaar door opgenomen steenuilengeluiden classificeren. Allereerst kun je controleren of het überhaupt om een Steenuil gaat. Bij goedkeuring kun je vervolgens aangeven om welk type geluid het gaat. Om je hierbij te helpen, staat op de website van De roep van de Steenuil een overzicht met de verschillende geluiden. Op deze website vind je ook de link naar het online (validatie)portaal.
Eerste resultaten
Voor het onderzoek zijn alle steenuilgeluiden van de deelnemende PUC’s uit Birdweather verzameld. Half mei van dit jaar ging het al om meer dan 86.000 verschillende opnames, met de hoogste activiteit in maart en april. Van deze opnames waren eind april 1766 geluiden door de deelnemers aan het onderzoek geclassificeerd (zie figuur 1).
Marcel Wortel
Senior adviseur