Huizenbroeders: kom van dat dak af
Veel vogels die broeden in gebouwen zijn zogenaamde holenbroeders. Daarnaast is er ook een groep die op gebouwen hun nesten maakt.
Gierzwaluw en Huismus zijn de twee meest voorkomende huizenbroeders. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in bebouwd gebied moet er rekening gehouden worden met deze soorten. Met het Meetnet Urbane Soorten (MUS) hebben we van beide soorten een betrouwbare trend vanaf 2007. Voorlopig is de trend van de Gierzwaluw licht afnemend. Van de Huismus is de trend stabiel in MUS. Intrigerend bij de Huismus is dat we eerst vier jaar van afname (2014-2018) zagen, dan vier jaar een toename (2018-2022) en in de laatste drie jaar weer een afname. Wat daar achter zit, is vooralsnog onduidelijk.
De Spreeuw zit al jaren in de min en is in bijna twintig jaar meer dan gehalveerd. De Zwarte Roodstaart heeft net als de Witte Kwikstaart een voorkeur voor bedrijventerreinen en nieuwbouw. Met de geplande uitbreiding van bebouwd gebied - en hopelijk het natuurinclusieve bouwen - kan de toekomst voor de soorten er positief uitzien.
Op het dak
Een aantal soorten broedt op platte daken. De bekendste uit die groep zijn de Kleine Mantelmeeuw (sterke toename), Zilvermeeuw (lichte afname) en Scholekster (lichte toename). Omdat deze vogels dikwijls luidruchtig zijn, is niet elke menselijke stadsbewoner enthousiast over deze soorten en roept dan vertwijfeld ‘kom van dat dak af’. Onbekend is hoe Peter Koelewijn op deze titel van zijn lied kwam, maar zeker is dat het niet over vogels gaat, want in 1960 was het dakbroeden nog een onbekend fenomeen. De adulte vogels van deze soorten willen liever niet dat de juvenielen het dak verlaten voordat ze kunnen vliegen. Daar is het immers veilig en worden de jongen gevoerd. Maar bij hoge temperaturen gebeurt het nogal eens dat een jong uitvliegt en op straat belandt. Als dakbezitter kun je maatregelen nemen om veilige broedplaatsen voor vogels aan te bieden. Zo zijn op de website van 'Scholekster op het dak' bruikbare tips te vinden.
Jan Schoppers
Senior veldmedewerker en meetnetcoördinator MUS
