De East Atlantic Flyway-telling vindt plaats in januari 2026
Elk voor- en najaar trekken grote groepen vogels tussen broedgebieden in het hoge noorden en overwinteringsgebieden in Europa en Afrika. Om beter inzicht te krijgen in de omvang, trends en verspreiding van deze populaties – en in de risico’s die zij onderweg tegenkomen – wordt elke drie jaar in januari een grootschalige telling uitgevoerd langs de gehele East Atlantic Flyway (EAF; Oost-Atlantische trekroute). Deze maand vindt de telling weer plaats.
Langs de hele trekroute (flyway) gaan vogeltellers op pad om watervogels te tellen. In januari zijn deze vogels in hun wintergebieden en verplaatsen ze zich nauwelijks meer. Een uitgelezen moment om de populaties zo goed mogelijk te tellen. Watervogels zitten ’s winters vaak in grote groepen bij elkaar, waardoor ze eenvoudiger te tellen zijn dan in de uitgestrekte broedgebieden, die vaak ook nog eens moeilijker bereikbaar zijn. De flyway bestaat uit allerlei waterrijke gebieden van de poolcirkel tot in Zuid-Afrika. In vrijwel alle belangrijke watervogelgebieden langs de trekroute wordt deze maand geteld. Ook in de Waddenzee, een belangrijke schakel in de keten van gebieden. Jaarlijks maken naar schatting ruim 10 miljoen watervogels gebruik van dit gebied.
Integraal tellen
Om populaties en hun leefgebieden te kunnen beschermen, is kennis over hun aantallen en verspreiding erg belangrijk. Elke drie jaar wordt langs de volledige East Atlantic Flyway een integrale vogeltelling uitgevoerd. Daarbij tellen ongeveer 1200 vogelaars in 37 landen samen zo’n 14 miljoen watervogels. In Nederland nemen circa 100 ervaren vogelaars deel langs de Waddenkust en in de Delta.
(Inter)nationale samenwerking
De telling maakt deel uit van de samenwerking tussen het Wadden Sea Flyway Initiative (WSFI, waar onder andere Sovon en Vogelbescherming Nederland deel van uitmaken), Wetlands International en BirdLife International, gesteund door nationale overheidsinstellingen, parken, reservaten, NGO's en onderzoeksorganisaties uit 37 landen langs de flyway. Het doel is om de monitoring en bescherming van miljoenen trekkende watervogels en de wetlands langs de East Atlantic Flyway te verbeteren. De coördinatie van deze tellingen ligt bij Marc van Roomen van Sovon. Eerdere integrale tellingen vonden plaats in 2014, 2017, 2020 en 2023. De laatste resultaten van deze tellingen zijn in het meest actuele verslag.
Essentiele informatie
Deze grootscheepse kusttelling geeft een actueel beeld van de toestand van watervogels. Het gaat om soorten zoals de Kanoet, Lepelaar, Scholekster en Groenpootruiter. De resultaten laten zien hoe gezond de trekvogelpopulaties zijn, waar hun favoriete overwinteringsplekken liggen en waar knelpunten optreden. De Waddenzee blijkt een zwakke schakel in de trekroute van vogels. Hoe sterker een soort afhankelijk is van dit gebied, hoe slechter het met die soort gaat. Vooral vogels die in de Waddenzee broeden, zijn kwetsbaar. Toch gaat het niet met alle wadvogels slecht: vooral soorten die afhankelijk zijn van voedsel op wadplaten nemen af, terwijl viseters het aanzienlijk beter doen.
De East Atlantic Flyway-telling maakt onderdeel uit van de wereldwijde International Waterbird Census (IWC). Lees in dit nieuwsbericht meer over deze telling.
